Czym jest gonadotropina?

Gonadotropiny występują w ludzkim organizmie, jako hormony produkowane przez przedni płat przysadki. Do tej grupy hormonów wchodzi hormon luteinizujący LH i hormon folikulotropowy FSH. Jej rolą jest pobudzanie czynności ludzkich jajników i jąder. Są one niezbędne do produkcji testosteronu u mężczyzn i rozmnażania się. Gonadotropina występuje w dwóch podjednostkach alfa i beta. Beta - HCG wydalana jest z organizmu kobiety z moczem, z tego powodu jej oznaczenie jest podstawą wykrywalności zapłodnienia w testach ciążowych, a także jest znaczącym markerem nowotworowym. Podjednostkę alfa natomiast możemy znaleźć w cząstkach hormonów takich jak: LH, FSH, TSH oraz innych, produkowanych przez przysadkę. 

Kiedy wykrywa się obecność gonadotropiny?

Obecność gonadotropiny bada się:

  • przy podejrzeniu ciąży, by ją potwierdzić lub wykluczyć. 
  • przy rozpoznaniu ciąży patologicznej.
  • podczas monitorowania przebiegu ciąży.
  • po samoistnych poronieniach.
  • przy podejrzeniu choroby trofoblastycznej (rak kosmówki, zaśniad inwazyjny, przetrwała choroba trofoblastyczna).
  • przy podejrzeniu nowotworów zarodkowych jajnika lub jądra.

Jaki wpływ ma na utrzymanie ciąży gonadotropina?

Gonadotropina kosmówkowa (b - HCG) produkowana jest przez zapłodnioną komórkę jajową i pomaga w jej utrzymaniu i zagnieżdżeniu się w macicy. Następnie wytwarzana jest przez łożysko. Dochodzi wraz z krwią do jajnika, tam ożywia ciałko żółte do wytwarzania progesteronu (hormonu odpowiadającego za prawidłowy rozwój ciąży). 

Odpowiedni poziom HCG w trakcie ciąży wpływa na:

  • zwiększanie ilości hormonów tarczycy w płodzie, co pozytywnie działa na nierozwiniętą przysadkę mózgową
  • zwiększanie wchłaniania wartości odżywczych z krwi matki, niezbędnej do prawidłowego rozwoju płodu
  • osłabianie układu odpornościoweho kobiety podczas ciąży, przez co komórki odpornościowe nie postępują z płodem jak z ciałem obcym (nie eliminują go)

Gonadotropina- poziom stężenia hormonu w czasie ciąży

Stężenie beta-HCG podczas ciąży pozwala określić czas ciąży. Po dwóch dniach od zapłodnienia hormon beta-HCG wzrasta do poziomu powyżej 1 mlU/ml, natomiast ciążę stwierdza się dopiero przy wyniku powyżej 5 mlU/ml. Wraz z rozwojem zarodka zmienia się poziom HCG. Podczas prawidłowo rozwijającej się ciąży beta - HCG wzrasta średnio o 66% w ciągu dwóch dni i 114 % w kolejnych trzech dniach, następnie zwiększa się trochę wolniej. Poziom HCG podczas ciąży wzrasta, gdyż wraz z rozwojem zarodka zwiększa się zapotrzebowanie na progesteron, który jest bardzo ważny dla jego prawidłowego rozwoju.

3 - 4 tydzień ciąży

od 9 do 130 mlU/ml

4 - 5 tydzień ciąży

od 75 do 2600 mlU/ml

5 - 6 tydzień ciąży

od 850 do 20800 mlU/ml

6 - 7 tydzień ciąży

od 4000 do 100200 mlU/ml

7 - 12 tydzień ciąży

od 11500 do 28900 mlU/ml

12 - 16 tydzień ciąży

od 18300 do 137000 mlU/ml

16 - 29 tydzień ciąży 

od 1400 do 53000 mlU/ml

29 - 41 tydzień ciąży

od 940 do 60000 mlU/ml

Niski poziom gonadotropiny.

Niski wynik HCG może zwiastować:

  • nieprawidłowy rozwój zarodka 
  • obumarcie jednego z dwóch zarodków zagnieżdżonych w macicy
  • poronienie
  • trofoblastyczną chorobę ciążową
  • komórki nowotworowe 

Wysoki wynik HCG może oznaczać ciążę mnogą lub zaśniadową, dlatego zarówno wyższy jak i niski wynik należy skonsultować z lekarzem.  

Sposoby sprawdzania gonadotropiny - jak przygotować się do badania

Do badania nie musimy się specjalnie się przygotowywać. Sprawdzić poziom gonadotropiny można za pomocą próbki moczu lub krwi pobranej z żyły łokciowej. W przypadku oznaczenia surowicy z krwi, powinno udać się na badanie na czczo (nie jeść przez co najmniej 8 godzin przed badaniem). Jeżeli próbka HCG brana jest z moczu, przed badaniem nie powinno się pić dużej ilości płynów, ponieważ jego zbytnie rozcieńczenie może wskazać nam fałszywie negatywny wynik. Prawidłowe wykonanie badania gonadotropiny z moczu, wykonuje się poprzez pobranie jego pierwszej porannej porcji ze środkowego strumienia. Obecność HCG możemy sprawdzić poprzez wykonanie testu ciążowego. To właśnie on również wykrywa obecność tego hormonu. 

Co jeszcze powinniśmy wiedzieć?

Wykonanie badania we wczesnym stadium ciąży może skutkować błędnym wynikiem, gdyż nie posiadamy jeszcze odpowiedniego stężenia HCG. Również ujemny wynik możemy mieć, gdy przed badaniem moczu pijemy duże ilości płynów lub przyjmujemy niektóre leki, jak np. lek antyhistaminowy (prometazynę) i środki odwadniające. Wynik fałszywie dodatni natomiast możemy uzyskać, jeśli w naszej próbce moczu znajduje się krew lub białko oraz jeśli przyjmujemy niektóre leki uspokajające, nasenne, przeciwpadaczkowe i przeciw chorobie Parkinsona.

Regularne wykonywanie badań w czasie ciąży jest bardzo ważne, żeby w porę wychwycić wszelkie nieprawidłowości. Nie lekceważmy więc comiesięcznych kontroli i wykonujmy wszystkie zalecone przez lekarza badania.